Özet:
Boşanma davasında arabuluculuk zorunlu mu? 2026 yılında mal paylaşımı, nafaka ve velayet konularında arabuluculuk süreci ve kırmızı çizgiler. Boşanma süreçleri genellikle yüksek gerilim hattıdır. Çocukların velayeti, düğün takıları, evin kimde kalacağı, nafaka miktarı… Mahkemelerde yıllarca süren bu “yıpratma savaşı”, hem ebeveynleri hem de çocukları psikolojik olarak tüketir.
2026. Türkiye hukuk sisteminde, aile hukukunda arabuluculuk
büyük bir reformdur . Ancak bu reformun çok kesin “Kırmızı Çizgileri” vardır. Şiddet varsa arabuluculuk yoktur!
1. Altın Kural: Şiddet Varsa Arabuluculuk YOKTUR
6325. Sayılı Kanun ve uluslararası sözleşmeler (özellikle İstanbul Sözleşmesi ilkeleri) gereği;
aile içi şiddet iddiasının bulunduğu uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir. Neden? Şiddet gören kadın (veya erkek), masada özgür iradesiyle pazarlık yapamaz. Şiddet uygulayan tarafın baskısı altında kalabilir.
Uygulama:
Arabulucu, taraflardan biri hakkında “Uzaklaştırma Kararı” olduğunu veya şiddet riski bulunduğunu fark ederse, süreci derhal sonlandırmak ve tarafları ayrı ayrı göndermek zorundadır.
2. Neler Arabuluculuğa Konu Olabilir?
Aşağıdaki konular “tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği” alanlardır ve arabuluculukta çözülebilir: A. Mal Paylaşımı (Katkı Payı / Artık Değer) “Ev kimde kalacak? Arabayı kim alacak? Bankadaki para nasıl bölüşülecek?” Bu konular tamamen mali niteliktedir. Taraflar arabulucuda anlaşıp belgeyi imzalarsa, mahkeme kararı (ilam) hükmünde olur ve yıllarca süren bilirkişi incelemelerinden kurtulurlar. B. Tazminat ve Nafaka
Maddi/Manevi Tazminat:
Örn: “Aldatma nedeniyle 500.000 TL istiyorum.”
Yoksulluk Nafakası:
Örn: “Aylık 25.000 TL nafaka istiyorum.” Bu konularda taraflar anlaşıp rakamı belirleyebilirler. C. Ziynet Eşyaları (Düğün Takıları) Düğünde takılan altınların iadesi veya bedeli konusunda anlaşma yapılabilir.
3. Neler Arabuluculuğa Konu OLAMAZ?
A. Boşanmanın Kendisi “Biz arabulucuda boşandık” diyemezsiniz. Boşanma kararı, “Hâkim” tarafından verilir. Bu kamu düzenindendir.
Çözüm:
Arabulucuda her konuda anlaşırsınız (mal, nafaka vs.), sonra bu belgeyle mahkemeye gidip “Anlaşmalı Boşanma” talep edersiniz. Hakim tek celsede boşar. B. Velayet (Kamu Düzeni) Çocuğun kimde kalacağı, anne-babanın pazarlık konusu olamaz. Hakim, çocuğun üstün yararını (psikolog raporuyla) gözetmek zorundadır. Taraflar “Velayet annede kalsın” diye anlaşsa bile, hakim bunu çocuğa zararlı görürse kabul etmeyebilir. Velayet konusunda arabuluculuk belgesi hakimi %100 bağlamaz.
4. Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) ve Zorunlu Arabuluculuk
Eğer boşandıktan sonra tapuda ortak (hisseli) kalan bir gayrimenkulün satışı için dava açılıyorsa (İzale-i Şuyu), bu dava için ARABULUCULUK ZORUNLUDUR . (2023 değişikliği). Dava açmadan önce mutlaka arabulucuya başvurulmalıdır. Anlaşma olmazsa dava açılabilir.
5. Süreç Nasıl İşler?
Başvuru:
Taraflardan biri adliyedeki büroya başvurur.
Özel Oturumlar (Caucus):
Aile uyuşmazlıklarında taraflar genellikle yüz yüze gelmek istemez. Arabulucu, tarafları ayrı odalarda dinler (“Mekik Diplomasisi”).
Anlaşma Belgesi:
Varılan sonuç (Örn: “Koca, eşine Şişli’deki daireyi devredecek, eş tazminattan vazgeçecek”) yazıya dökülür.
İcra Edilebilirlik:
Bu belge mahkemeye sunularak “İcra Edilebilirlik Şerhi” alınır veya doğrudan Anlaşmalı Boşanma Protokolü’ne dönüştürülür.
6. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Anlaşmalı boşanma ile arabuluculuk aynı mı? Hayır. Anlaşmalı boşanma bir “dava” türüdür ve hakim kararı gerekir. Arabuluculuk ise dava dışı bir “müzakere” sürecidir. Ancak arabuluculukta hazırlanan belge, anlaşmalı boşanmanın temelini oluşturur. Eşim şiddet uyguluyor, arabulucu çağırıyor, gitmeli miyim? Hayır. Şiddet olan yerde arabuluculuk yasaktır. Arabulucuya durumu bildirin (koruma kararı, darp raporu). Süreç “elverişsizlik” nedeniyle kapatılır. Gitmek zorunda değilsiniz. Boşanma davası sürerken arabulucuya gidilir mi? Evet. Dava devam ederken taraflar “mal paylaşımı” için arabulucuya gidip anlaşabilir. Anlaşırlarsa mahkemeye sunarlar ve o kısım davadan düşer. Arabulucuda anlaşılan nafakayı ödemezse ne olur? Arabuluculuk tutanağı “ilam” (mahkeme kararı) niteliğindedir. Ödemezse doğrudan maaşına, banka hesabına veya arabasına haciz konulur. Ayrıca nafaka ihlali hapis cezası gerektirir.
7. Sonuç: Çocuğun Yararı İçin Barış
Aile hukukunda en büyük mağdur çocuklardır. Yıllarca süren çekişmeli boşanma davaları yerine, ebeveynlerin arabulucu eşliğinde (gerekirse ayrı odalarda) medeni bir şekilde mal ve para konularını çözmesi, çocukların geleceği için en sağlıklı yoldur. Bu metin genel bilgilendirme amaclidir. Somut dosyaniz icin panelden talep olusturabilirsiniz. Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendine özgüdür. Kişisel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız. Bu metin genel bilgilendirme amaclidir. Somut dosyaniz icin panelden talep olusturabilirsiniz. Arabuluculuk mu, Tahkim mi? Hangisini Seçmeliyim? 2026 İlgili Kategori Sigorta Tahkim Komisyonu ve Tahkim Süreci 2026 Rehberi İlgili Kategori Arabuluculuk Sistemi ve Hukuki Çerçeve Rehberi 2026 İlgili Kategori Arabuluculuk Süreci ve Başarılı Müzakere Teknikleri 2026 İlgili Kategori Online Arabuluculuk (ODR): Dijital Dönemde Çözüm 2026 İlgili Kategori